5 podiumfouten van singer-songwriters

5 podiumfouten van singer-songwriters

BLOG

5 podiumfouten die singer-songwriters maken

In je uppie als singer-songwriter op een podium staan is nog niet zo gemakkelijk. Onwennigheid op de bühne is dan ook een van de grootste oorzaken dat een optreden niet uit de verf komt. Kilometers maken is de beste manier om te leren hoe je geslaagd over het voetlicht komt. Dit zijn de vijf belangrijkste dingen die je daarbij zelf kunt voorkomen.

1.     Plakken aan je iPad

Voor een geslaagde gig is het nodig dat je zo min mogelijk obstakels hebt tussen jou en je publiek. Ook in fysieke zin. Een lessenaar of iPad voor je neus zorgt niet alleen voor een zichtbare en dus psychologische barrière, maar is ook een teken dat je je niet voldoende hebt voorbereid. Dat je je teksten niet beheerst, of de akkoorden onvoldoende kent. Know your shit! En dan ook nog: hoe kun je je echt in je teksten en muziek inleven als je de boel niet compleet paraat hebt? Weg met die dingen. En vergis je je een keer, leer dan meteen hoe je je erdoorheen bluft. Grote kans dat het niemand opvalt.

2.     Plichtmatig ‘dankjewel’ mompelen na elk nummer

Eén: het klinkt na een paar keer niet meer gemeend. Twee: het wordt een voorspelbare riedel. Drie: je sluit daarmee iedere keer iets af, waardoor je set geen flow krijgt. Durf eens nog in het applaus (hopelijk) van de ene song, de andere in te zetten. Je set krijgt daardoor vaart en je houdt de aandacht vast. Knik daarbij vriendelijk als bedankje of lach eens naar je luisteraars. Contact!

3.     Iedere song een aparte aankondiging

Deze ligt in het verlengde van punt 2. Bedenk dat je set – ongeacht de totale lengte – een golfbeweging is. En daar hoort bij dat die golf je publiek af en toe meevoert. Niet iedere song heeft aan aankondiging nodig, sommige spreken voor zichzelf. Ook hiermee houd je de flow erin, als of je luisteraars je moeten bijhouden. Dat voelt lekker, geeft energie. Zowel bij jou als de zaal.

4.     Afgeleid zijn door bijkomende (technische) handelingen

Gedoe met je elektronica of je snoeren, overdadig stemmen, heel vaak een slokje nemen en (nog erger!) bladeren in je setlist. Allemaal bijkomstigheden waar je publiek niet op zit te wachten en die afleiden van wat je te zingen en te spelen hebt. Even wat afwisseling (instrument, podiumpositie, zitten/staan) werkt goed en verfrissend. Onnodig wachten tot je klaar bent, niet. Zorg dat je spullen voor elkaar zijn, dat je monitor OK is en dat alles werkt. Dan heb jij rust en kun je je concentreren. Reken maar dat de zaal dat voelt.

5.     Je verontschuldigen over jezelf, je songs of je merchandise

Misschien zou dit wel nummer 1 op de lijst moeten zijn. Never say sorry. Althans, nooit op voorhand. Ga geen aandacht vestigen op je verkoudheid, je stress vanwege te laat zijn, of het feit dat je het spannend vindt om een nieuwe song voor het eerst te spelen. Je hebt er niks aan en je verzwakt je performance alleen maar. Maar echt het aller- allerlaatste waar je je om moet verontschuldigen, is het feit dat je cd’s verkoopt of andere merchandise. Het is verdorie jóuw product en het is tegenwoordig doodnormaal dat artiesten er van alles bij moeten doen om het muzikantenleven nog enigszins rendabel te krijgen. Laat zien wat je aanbiedt en noem het met trots, ook al voelt het nog zo ongemakkelijk.


Deze en nog tientallen andere tips, trucs en podium-natuurwetten komen aan de orde in de Songwriterschool-cursus Stagecraft.

Telefoon

+31 6 51161323

Instagram

Showtime? Weg met die tablets!

Showtime? Weg met die tablets!

BLOG

Showtime? Wég met die tablets!

Dit verhaal zal me niet door iedere muzikant en singer-songwriter in dank worden afgenomen, maar het moet een keer gezegd worden.

Optreden met een tekstenmap of een tablet tussen jou en de zaal kán gewoon niet. Het hindert niet alleen het contact met je publiek, maar het geeft bovendien een heel slecht signaal: ik heb me niet goed voorbereid en ik weet maar half wat ik hier sta te doen.

Natuurlijk zijn er uitzonderingen denkbaar.

  • Misschien ben je ingehuurd als begeleider voor een ‘one-off’ project met een compleet repertoire dat je slechts een heel korte tijd over het voetlicht brengt.
  • Je werkt als freelance professional of backing singer en bent betrokken bij heel veel producties tegelijk.
  • De muziek die je brengt is zó complex en luistert zo nauw in een groot collectief dat je je partijen wel voor je neus móet hebben.
  • Je bent lid van een groot orkest met veel repertoire.
  • Je bent een levende jukebox die nou eenmaal niet 1000 songs paraat kan hebben.
  • Je bent een amateur.

Maar voor (bijna) al het overige geldt: know your shit. Bedenk deze drie dingen bijvoorbeeld:

  • Hoe kan je als vocalist of singer-songwriter geloofwaardig je song overbrengen als je niet feilloos weet hoe elk nummer gaat?
  • Als je meer bezig bent met je teksten lezen of je akkoordenschema volgen, heb je je materiaal gewoon nog niet in de vingers. Je staat een halfslachtige performance te geven, je bent nog aan het oefenen.
  • Of je bent gewoon te lui geweest om je repertoire echt goed in te studeren.

Dát is namelijk de boodschap die je aan je publiek afgeeft.

En dan staat er ook nog iets tussen jou en je publiek in: een statief met teksten en akkoorden waar je meer aandacht aan geeft dan aan hen. Een afscheiding, een symbolische en fysieke belemmering die het zicht op jou als performer hindert, en die ervoor zorgt dat er afstand blijft. Je publiek haakt af als jij staat te swipen en te spieken onder het zingen.

Kortom: niet doen. Weg met die iPads, smartphones en A4-tjes met tekst en akkoordensheets. Get to work!


Download het gratis e-book met 10 beroepsgeheimen voor songwriters

Telefoon

+31 6 51161323

Instagram

Songs schrijven als een chef

Songs schrijven als een chef

BLOG

Schrijven als een chef

Die met die grote witte snor, dat is ‘m. Auguste Escoffier (1846-1935). Hij was chefkok, restauranthouder en schrijver.

Escoffier legde rond 1900 de basis voor de beroemde Franse keuken en bedacht onder andere de nog altijd legendarische Tournedos Rossini, de Pêche melba en de melbatoast. Maar ook de Poire belle Hélène, de Crêpe Suzette, en de Dame blanche kwamen uit zijn brein en vaardige handen.

Je zou kunnen zeggen dat hij eten tot kunst verhief. En hij voelde zich dan ook met kunst verbonden, vooral muziek.

Zijn tournedos was vernoemd naar componist Rossini, van wie hij het recept leende. De Pêche melba was een ode aan de Australische operazangeres Nellie Melba en de Poire belle Helène was ontleend aan de opera La belle Hélène van Jacques Offenbach.

Ik snap die link tussen muziek en koken wel.

Het gaat in de keuken ook om de juiste ingrediënten, de ideale balans tussen de verschillende onderdelen en een subtiel gevoel voor wat mooi en lekker is. Een goede chef kan z’n gasten in verrukking brengen en iets laten beleven dat ze nooit meer vergeten.

Precies wat een goede songwriter ook doet.

Escoffier werd beroemd omdat hij niet alleen het gevoel en het talent had voor heerlijk eten, maar ook vanwege zijn verfijnde vakmanschap. Hij wist precies wat hij deed en hoe de onderdelen van elk gerecht een samenspel vormen. Smaak, mondgevoel, presentatie.

Er komt dus veel meer bij kijken dan alleen talent.

Escoffier wist dat zijn genialiteit sterk afhankelijk was van zijn technieken en de manier waarop hij zijn gerechten organiseerde. Hij begreep wat mensen bedoelden met het vage begrip ‘lekker’ en gebruikte al zijn vakmanschap om dat te bereiken.

Eigenlijk is het met songwriting precies zo.

Natuurlijk: aanleg, gevoel en talent zijn de basisvoorwaarden. Maar zonder beheersing van de techniek komt dat allemaal niet tot bloei. Dan blijft het aanrommelen met hopelijk af en toe een toevalstreffer.

Bij de Songwriterschool leer je een heleboel muzikale keukengeheimen, maar ook hele praktische technieken waarmee je jouw maakproces versnelt en verbetert. Je ervaart hoe je in 10 bewuste stappen van idee naar eindresultaat gaat. Je doet ook een berg ervaring op die je structureel verder helpt in je ontwikkeling als songwriter.

Writing songs like a chef, wie wil dat nou niet?


Download het gratis e-book met 10 beroepsgeheimen voor songwriters

Telefoon

+31 6 51161323

Instagram

Writers’ block: probleem of excuus?

Writers’ block: probleem of excuus?

BLOG

Writers’ block: probleem of excuus?

Liedjes schrijven gaat bijna nooit vanzelf. Je moet ervoor gaan zitten. En vooral blíjven zitten, ook als het stroef gaat of als het niet opschiet. Regelmaat en doorzettingsvermogen zijn misschien nog wel belangrijker dan inspiratie of de juiste vibe. In bijna alle interviews en artikelen vertellen succesvolle songwriters dat ze meer songs op de plank leggen dan opnemen. Van de tien liedjes blijft er vaak maar één over die de studio haalt.

Dat betekent niet dat die andere negen songs slecht zijn. Ze zijn waarschijnlijk niet ‘goed’ genoeg. Maar dat maakt ze niet minder waardevol. Bij iedere song die je maakt, scherp je je skills en train je je talent. Ze zijn studiemateriaal, oefenstof.

Ben je een nep-songwriter?

Het kan wel heel frustrerend zijn als je achterelkaar liedjes schrijft waar je aan het eind niet gelukkig mee bent. Want wat als na die spreekwoordelijke tien songs er nog steeds geen uitschieter komt? Dan wordt het zwaar. Je gaat aan jezelf twijfelen, het liedjes schrijven gaat je tegenstaan, de lol gaat eraf. Is je creatieve bron opgedroogd? Begin je je een nep-songwriter te voelen?

Geen paniek, het hoort er allemaal bij. Niemand heeft gezegd dat het makkelijk is. En heus: je bron is niet opgedroogd. Misschien staat het water even wat lager. Niks aan de hand.

…Of is dit dan toch het gevreesde writers’ block?

Zeldzaam

Geloof me, zo’n schrijfblokkade is zeldzaam. Een echte artistieke of creatieve blokkade komt veel minder vaak voor dan je denkt. En ook veel minder vaak dan sommige mensen zeggen. Als je echt een writers’ block hebt, weet je het meteen. Dan kan je met geen mogelijkheid bij je creatieve bron komen, wat je ook probeert. Misschien raak je wel helemaal je liefde voor muziek kwijt, kun je niet meer genieten als anderen spelen of zingen. Een writers’ block is afschuwelijk voor iemand wiens grootste voldoening creëren is. Je wordt een voetballer met een zware blessure, een glazenwasser met hoogtevrees, een wereldreiziger met ziekelijke heimwee.

Blijf in training

Al het andere is geen writers’ block. Misschien zelfs wel een excuus, om niet te hóeven schrijven. Even een tijdje wat minder soepel schrijven is geen ramp, zelf vrij normaal. Misschien heb je gewoon je dag niet. Of je week. Of zelfs je maand. Maar zolang je nog matige songs kunt schrijven, ben je in business. Gewoon stug volhouden, genoegen nemen met wat mindere resultaten. Blijf in training, je wordt vanzelf weer fit. Stap even uit je regelmaat, ga wat anders doen, probeer eens of je ook op een andere manier je creativiteit kunt bevredigen. Schilderen, fotograferen, naar een museum, het theater of wat dan ook. Echt, het helpt.

“I don’t believe in writer’s block. I think that’s laziness”
Jason Isbell

 

Dit blog is ontleend aan mijn handboek ‘Zo word je een songwriter’

Telefoon

+31 6 51161323

Instagram

Songwriting leren… uit een boek?

Songwriting leren… uit een boek?

BLOG

Songwriting leren
…uit een boek?

Het zijn vaak de liedjesschrijvers met enige ervaring die zich schoorvoetend aanmelden voor een van onze workshops of camps. En al bij de eerste kennismaking komt het hoge woord er dan uit. Ze vragen zich af of je songwriting wel kunt leren. Het is toch gewoon een talent? Iets dat je hebt of niet? En zouden boekjes, regels en technieken niet ten koste gaan van de creativiteit?

Juist songwriters die al weleens wat liedjes hebben gemaakt, zijn lastig te overtuigen. Ze ‘weten alles eigenlijk al’, of willen zich niet conformeren aan ‘hoe het moet’, want ze gaan liever buiten de gebaande paden. Veel origineler.

Alleen talent voor liedjes is niet genoeg

Ergens hebben ze ook nog gelijk. Want als je echt geen talent hebt, zul je nooit leren liedjes schrijven door simpel mee te doen aan een workshop of een camp. Maar, zo probeer ik dan duidelijk te maken, alléén talent hebben is ook niet altijd genoeg.

Om een vergelijking te maken: je kunt in een ander land gaan wonen en al doende proberen de taal te leren. Als je een talenknobbel hebt, kom je vast een heel eind. Je redt je aardig in de winkel, in de kroeg en hopelijk bij de huisarts. Maar het is niet hetzelfde als uit jezelf een pakkende toespraak houden, of een boek schrijven. Wil je echt vloeiend die andere taal leren, dan zal je toch op les gaan. Of je stevig verdiepen in literatuur of je aanmelden bij een lokale vereniging zonder landgenoten. Je zult de subtiliteiten van de taal moeten leren kennen, een goede mop vertellen met de juiste timing. Het verschil leren tussen praten over koetjes en kalfjes of een mening verdedigen. Dan moet je de grammatica snappen, handig worden met synoniemen en aanvoelen hoe je iets dwingend kan zeggen zonder onbeleefd te klinken.

Word een betere songwriter

Zo is het ook met liedjes schrijven. Als je iets begrijpt van de ‘grammatica’ van songwriting, als je leert spelen met beeldspraak en verrassende muzikale wendingen op de juiste plek kunt plaatsen, word je simpelweg een betere songwriter.

Ik had vroeger een oom die een munt uit je oor kon toveren. En die munt mocht je dan houden. Magisch! Hoe hij dat deed, weet ik nog steeds niet. Wat ik wel weet, is dat die oom geen idee had hoe je een mooie dame doormidden zaagt of een bal door de lucht laat zweven. Of een tijger laat verdwijnen. Zijn magie was goed genoeg voor een verjaardagsfeestje, maar daar hield het dan ook op. Want om een tijger te laten verdwijnen, moet je heel vaak oefenen. Je moet de basisprincipes van illusionisme feilloos beheersen en keihard werken, net zo lang tot het er moeiteloos uitziet. En dat kan alleen door je act bloedserieus te nemen. En eindeloos te herhalen wat je al kunt. Je vingervlugheid dagelijks praktiseren. Zonder die toewijding en vasthoudendheid zakt je vaardigheid onder een vakkundig peil en bedenk je geen nieuwe acts en trucs meer. Dan blijf je munten achter oren vandaan toveren.

Geen regels voor songwriting

De grote songwriting-professor Pat Pattison leerde me op Berklee al: ‘there are no rules, only tools’. Het is dus zaak om jezelf de instrumenten en gereedschappen eigen te maken die je nodig hebt om de magie in je vingertoppen te krijgen. Dat kun je proberen door lekker zelfstandig in de weer te gaan in de hoop dat je gaandeweg zelf alle ‘tools’ zult ontdekken. Maar hoe fijn is het om die instrumenten en gereedschappen gewoon aangereikt te krijgen en daarmee je talent een stevige impuls te geven?

In de workshops, camps en masterclasses van de Songwriterschool krijg je dat allemaal te horen.

Songwriting boek

Bij Uitgeverij Nanda publiceerde in mei 2023 ons leerboek ‘Zo word je een songwriter’ met daarin handenvol tips en weetjes voor beginnende en al iets gevorderde liedjesmakers. Het gaat over inspiratie (en hoe je eraan komt), over songteksten (en hoe je die schrijft) en over aantrekkelijke zanglijnen en akkoorden (en hoe je die vindt). Ook vertel ik het nodige over de beproefde werkwijze van bekende songwriters en waarom bepaalde songs alles in zich hebben om onvergetelijk te zijn of te worden.

Kortom: jazeker, songwriting kan je leren met hulp van een boek. Je versnelt je leercurve, leert bewezen technieken toe te passen en gaat op zoek naar jouw eigen kleur en stijl. Je krijgt zoveel mogelijk ‘tools’ en bepaalt zelf welke ‘rules’ je nuttig vindt en welke niet.

Ik kan je niet beloven dat je leert hoe je een tijger laat verdwijnen. Dat zal je op een dag zelf wel uitvinden. Als je je talent maar de ruimte geeft. En dáár gaat dit boek je zeker bij helpen. Vanaf voorjaar 2023 verkrijgbaar.

Interesse in dit boek over liedjes schrijven?

‘Zo word je een songwriter’ is verkrijgbaar in de boekhandel en via de online platforms als Bol.com en Bruna. Je bestelt het rechtstreeks hier. Ook verkrijgbaar als e-book.

Telefoon

+31 6 51161323

Instagram

Verhaal met een haakje

Verhaal met een haakje

BLOG

Verhaal met een haakje

Wat is er nou toch gebeurd
op de Tallahachie Bridge?

Hitsongs moeten het vaak hebben van de bekende ‘hook’. Een of meer elementen die zich letterlijk vasthaken in het oor of het geheugen van de luisteraar. Zo’n hook kan bestaan uit een woord, een zin, een effect, een melodietje, een sound – als het maar blijft hangen. Daarna vreet zo’n haakje zich een weg naar binnen, om niet meer los te laten. Van ‘Who the f*ck is Alice’ en het ‘vers kopje thee’ van Froger tot de drumfill van Phil Collins’ ‘In The Air Tonight’.

Een heel speciale categorie is de inhoudelijke oorwurm, ‘the narrative hook’. Dat er in een song iets gebeurt of wordt genoemd dat je niet meer loslaat. Het kan de clou van een grap zijn, maar ook een stuk tekst dat een vraagteken nalaat. En zo’n vraagteken blijft zich opwerpen, iedere keer dat je het liedje hoort.

Ode to Billie Joe

Een van de mooiste voorbeelden daarvan is het verhaal dat Bobbie Gentry zingt in ‘Ode to Billie Joe’ uit 1972. Daarin bezingt Bobbie de tragische zelfmoord van Billie Joe McAllister, die van de Tallahatchie Bridge is gesprongen. Waarom, wordt niet echt duidelijk. Het voorval wordt achteloos aan de eettafel besproken in het gezin waarvan de ik-figuur de dochter is. We proeven dat zij iets met Billie Joe moet hebben gehad, maar meer wordt niet verteld. De dominee, die eerder die dag langs was geweest heeft nog iets gezegd over een meisje dat met Billie Joe gezien is. En dat zij veel leek op de dochter. Maar die mededeling verdampt aan de eettafel, waar meer aandacht lijkt voor het eten dan voor de tragiek van de zelfmoord. Ook het feit dat Billie Joe en dat meisje ‘iets’ van de brug hebben gegooid, blijft verder onbesproken.

Aan het eind van de song vertelt de ik-figuur nog dat ze sindsdien af en toe naar de brug gaat om bloemen te strooien in het donkere modderige water van de rivier. Maar ook daar blijft het bij.

Mysterie

Al 50 jaar blijft de vraag onbeantwoord wat er zich nou precies heeft afgespeeld op de Tallahatchie Bridge. Er zijn talloze artikelen over geschreven, er is zelfs een speelfilm over gemaakt. Maar het blijft een mysterie. Het enige dat Bobbie Gentry er zelf ooit over heeft willen zeggen, is dat de song draait om de gevoelloosheid waarmee mensen kunnen praten over zoiets tragisch als een zelfmoord. Het verhaal blijft intussen mysterieus en laat z’n haak daarmee nooit los.

En Bobbie Gentry? Die is misschien nog wel een groter mysterie. Na een aantal zeer succesvolle jaren in de spotlights, verdween ze begin jaren 80 opeens van de radar. Naar verluidt was ze totaal klaar met het sterrendom en de muziekindustrie in het algemeen. Ze verkoos de anonimiteit boven de glamour. Er worden nog altijd pogingen gedaan om uit te vissen hoe het verder met haar is gegaan, maar de onderzoeken hebben niet veel meer opgeleverd dan dat ze nog leeft en wellicht in Memphis woont. Andere bronnen noemen Los Angeles.

En daarmee hecht het haakje van ‘Ode to Billie Joe’ zich nog een stukje dieper.

Luister hier naar Bobbie’s intrigerende song. En voel het haakje pakken.

Telefoon

+31 6 51161323

Instagram